Trong bối cảnh ngành điện lực Việt Nam không ngừng đổi mới, việc tích hợp robot và trí tuệ nhân tạo (AI) vào vận hành nhà máy thủy điện đang trở thành bước tiến quan trọng, giúp tối ưu hóa hiệu suất, giảm rủi ro và nâng cao chất lượng quản lý. Những giải pháp công nghệ này không chỉ thay đổi cách vận hành truyền thống mà còn mở ra tiềm năng thương mại hóa các sản phẩm “Make by EVN” do chính các kỹ sư Việt Nam phát triển.
Robot AI: Người bạn đồng hành trong vận hành thủy điện
Tại Nhà máy Thủy điện Sơn La, robot tích hợp AI đã được triển khai để tự động hóa các công việc lặp lại, vốn tốn nhiều thời gian và công sức. Những robot này được lập trình để giám sát các khu vực nguy hiểm như bình áp lực cao hay thiết bị điện cao áp, nơi con người khó tiếp cận. Nhờ đó, nhân viên không còn phải mạo hiểm di chuyển đến những vị trí rủi ro, đồng thời các vấn đề kỹ thuật khó phát hiện bằng mắt thường cũng được nhận diện chính xác hơn.
Hệ thống robot còn hỗ trợ thử nghiệm giám sát và điều khiển từ xa, giúp giảm số lượng nhân sự trực ca, tối ưu hóa chi phí vận hành và tăng năng suất lao động. Lãnh đạo Công ty Thủy điện Sơn La nhấn mạnh rằng công nghệ này không chỉ cải thiện an toàn lao động mà còn đặt nền móng cho việc hiện đại hóa toàn diện quy trình sản xuất điện.
Số hóa tua-bin thủy lực: Bước đột phá từ công nghệ AI
Một trong những thành tựu nổi bật của Công ty Thủy điện Sơn La là sản phẩm “Số hóa và phân tích dữ liệu đặc tính tua-bin thủy lực Francis”, được Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) công nhận là một trong 10 sản phẩm “Make by EVN” năm 2024. Sử dụng phần mềm mã nguồn mở Engauge và các thuật toán AI, sản phẩm này cho phép phân tích chính xác dữ liệu vận hành tua-bin, từ đó tối ưu hóa việc sử dụng nguồn nước và nâng cao công suất phát điện.
Điểm đặc biệt của giải pháp này là tính tự chủ. Công ty Thủy điện Sơn La hoàn toàn làm chủ mã nguồn, tạo điều kiện để mở rộng ứng dụng và phát triển thêm các tính năng mới. Sản phẩm đã được triển khai thành công tại các nhà máy thủy điện Sơn La, Lai Châu và chuyển giao công nghệ cho Thủy điện Quảng Trị, đồng thời mở ra cơ hội thương mại hóa trong tương lai.
AI trong quản lý lưới truyền tải: Tăng tốc độ, giảm sai sót
Không chỉ giới hạn ở thủy điện, AI còn được Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) ứng dụng để quản lý “trục xương sống” của hệ thống điện. Hệ thống quản lý đường dây truyền tải điện tích hợp AI, do Công ty Truyền tải điện 2 phát triển, là một ví dụ tiêu biểu. Công nghệ này sử dụng các chuyến bay tự động để kiểm tra lưới điện, giúp tối ưu hóa khối lượng công việc, giảm thời gian kiểm tra và hạn chế sai sót so với phương pháp thủ công.
Hệ thống AI còn tự động phân tích hình ảnh, phát hiện các bất thường trên thiết bị và sắp xếp dữ liệu một cách khoa học. Hiện tại, các đơn vị thuộc EVNNPT tiếp tục “huấn luyện” hệ thống để nâng cao độ chính xác, đảm bảo hiệu quả giám sát ngày càng vượt trội.
Chăm sóc khách hàng thông minh với chatbot AI
Trong lĩnh vực kinh doanh và dịch vụ điện, AI đã thay đổi cách các tổng công ty điện lực tương tác với khách hàng. Các trợ lý ảo và chatbot AI được triển khai tại các Trung tâm Chăm sóc khách hàng có khả năng xử lý đồng thời nhiều yêu cầu, cung cấp thông tin nhanh chóng và hoạt động liên tục 24/7. Điều này không chỉ nâng cao trải nghiệm khách hàng mà còn đảm bảo chất lượng dịch vụ đồng đều theo quy trình chuẩn.
Tăng hiệu quả quản lý với AI trong nội bộ
Ngay cả trong các hoạt động nội bộ, AI cũng chứng minh giá trị của mình. Tại Tổng công ty Điện lực miền Bắc, Công ty Công nghệ thông tin đã ứng dụng AI để tự động hóa việc tổng hợp và phân tích nội dung cuộc họp trực tuyến. Thay vì mất hàng giờ để ghi chép và sắp xếp thông tin, hệ thống AI chỉ cần vài phút để hoàn thành công việc với độ chính xác cao. Giải pháp này giúp giảm thiểu sai sót, cải thiện quy trình làm việc và hỗ trợ lãnh đạo đưa ra quyết định kịp thời.
Tương lai của ngành điện với AI
Sự hiện diện của robot và AI trong ngành điện không chỉ là một xu hướng mà đã trở thành thực tế, mang lại những lợi ích thiết thực từ vận hành nhà máy, quản lý lưới điện đến chăm sóc khách hàng. Những sản phẩm công nghệ do chính các kỹ sư EVN phát triển, như giải pháp số hóa tua-bin hay hệ thống quản lý đường dây truyền tải, là minh chứng cho khả năng sáng tạo và tự chủ công nghệ của Việt Nam. Trong tương lai, với sự đầu tư và phát triển không ngừng, AI hứa hẹn sẽ tiếp tục định hình một ngành điện lực hiện đại, hiệu quả và bền vững hơn.
>>> Xem thêm:
